KÜLTÜR VE TURİZM

İlimiz, tarihi süreci Hitit’lere kadar uzanan pek çok medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Her dönemin özelliklerini yansıtan tarihi kalıntıları ve kültürel yapısıyla ilimiz yeni yeni dikkatleri üzerine çekmektedir.

İl merkezinde yer alan Kaletepe’de ve Kapulukaya baraj inşaatı kazılarında ortaya çıkan Etilere ait mezar taşları, yapı taşları, çanak, çömlek, kabartmalar, mermer heykeller, lahit kapakları ve sikkeler; Hattuşaş’a 80 km lik bir mesafede bulunan bölgemizin Etiler zamanın da önemli bir yerleşim merkezi olduğunu göstermektedir.

Coğrafi yapı olarak Kızılırmak ve Delice ırmağı ile sınırları çevrilen ilimizde kıyı ve avcılık turizmi 60 km. 1300-1400 m. yüksekliğindeki yaylalar ve tipik Anadolu köyleri ile yayla ve köy turizminde önemli bir konuma sahiptir.

Tüm bu olumlu durumlara rağmen Kırıkkale turizm gelirleri yönünden pek iyi bir konumda değildir. Çünkü turizm ve kültür özeliği taşıyan büyük ve ilgi çekici eserlerin olmaması ilin turizm gelirleri yönünden bir eksiklik oluşturmaktadır.1996 yılında başlatılan Kızılırmak Yeşil Vadi Projesine özel sektör yatırım yapmadığından dolayı her hangi bir gelişme gözlenmez.
Ankara ilinin 76 km.’ sinde kavşak noktasında bulunan Kırıkkale; Doğu Anadolu ve Kapadokya yol güzergâhında önemli bir konaklama merkezidir.

Doğal Güzellikler

  • Kızılırmak ve Vadisi,
  • Delice Irmağı ve Vadisi,
  • Pehlivanlı Yaylası (Balışeyh),
  • Azgın Yaylası (Balışeyh),
  • Gümüşpınar Yaylası (Balışeyh),
  • Suludere Yaylası (Balışeyh),
  • Yeşilkaya Yaylası (Balışeyh),
  • Hodar Yaylası (Bahşılı),
  • Bedesten Yaylası (Bahşılı),
  • Kamışlı Yaylası (Bahşılı),
  • Sarıkaya Yaylası (Bahşılı),
  • Koçu Yaylası (Delice),
  • Delikli taş orman içi mesire yeri (Balışeyh),
  • Karababa mesire yeri (Koçubaba-Balışeyh),
  • Tipik Anadolu Köyleri,
  • Kısık Mevkii Halil İbrahim Aydoğdu Parkı (Hasandede),
  • Bahşılı Celal Bayar Parkı,
  • Kılıçlar Mesire Alanları,
  • Hacılar Parkı,
  • MKEK Yüzme Havuzları,
  • Rafineri Piknik alanları.

 İl Sınırları İçinde Bulunan Höyükler

  • Hopagantepe (Keskin Karaağıl Köyü),
  • Sarımusalı (Keskin-Halildede Köyü),
  • Höyüktepe (Keskin-Çifteli Köyü),
  • Yaşçayır Höyük (Keskin-Ceritköy),
  • Aşar Höyük (Merkez Hacılar),
  • Höyük (Sulakyurt-Dağhalilinceli),
  • Kuzeren Höyük (Kuzeren).

Bu yörelere yapılan arkeolojik çalışmalar neticesinde “Kırıkkale ili ve çevresinde yapılan yüzey araştırmalarda, Kırıkkale ili Delice ilçesi Yeni Yapan Köyü’nün doğusunda bir tepeden, Delice ilçesi Çongar köyünün 3.5 km. doğrultusunda yer alan 8.5 m. yüksekliğindeki Kültepe’ den Keskin ilçesi, Cinalı köyünün 2 km. kuzeybatısı yer alan 8 metre yüksekliğindeki Sulucatepe’den ve Kırıkkale ili merkez ilçe sınırları içinde kalan Kuzeren höyüğünden derlenen çanak-çömlek parçaları Kalkolitik döneme tarihlenmiştir”.
“Kırıkkale ili Delice ilçesi Çongar köyü Kültepe höyüğünden Delice ilçesi Herekli köyü Beşiktepe höyüğünden, Keskin ilçesi Kavurgalı höyüğünden, Armutlu köyü Armutlu höyüğünden, Karaağıl köyü, Hopağan Tepe’den, Kevenli köyü Acıözü, Çiftevi köyü Höyük Tepeden Kaldırım köyü Sarı Musalı höyüklerinden, Balışeyh kasabasının Öz höyüğünden, Sulakyurt ilçesinin Bıyıkaydın köyü höyüğünden Hasandede kasabası Çatal Söğüt höyüğünden derlenen seramiklerin bir kısmı Demir Çağına tarihlenmiştir.”

“Kırıkkale ili Delice ilçesi Yeniyapan köyünün doğusunda doğal bir tepeden, Delice ilçesi Çongar köyünün 3.5 km. doğrultusunda yer alan 8,5 m yüksekliğindeki Kültepe’den, Keskin ilçesi, Cinali köyünün 2 km. kuzeybatısında yer alan 8 m. yüksekliğindeki Sulucatepe’den ve Kırıkkale ili merkez ilçe sınırları içinde kalan Kuzeren köyünün 3.5 km. güneybatısında yeralan 8.5 m yüksekliğindeki Kuzeren höyüğünden derlenen çanak-çömlek parçaları Kalkolitik döneme tarihlenmiştir.”

Kırıkkale ili Delice ilçesi, Çongar köyü Kültepe höyüğünden, Keskin ilçesi Efendi köyünün Alibaz höyüğünden aynı ilçenin Kavurgalı köyü höyüğünden, Cinali köyünün Sulucatepe höyüğünden, Armutlu höyüğünden, Balışeyh kasabasının öz höyüğünden ve merkez ilçeye bağlı Çatal Söğüt höyüğünden derlenen seramiklerin bir kısmı Assur Ticaret kolonileri evresine tarihlendirilmiştir.

“Kırıkkale ili Keskin ilçesi Cinali köyü Sulucatepe’den Ortasöken köyü düz yerleşmesinden, Haydardede köyü Kılıç mevkii düz iskanından, Çelebi kasabası Kaldırım köyü Sarımusalı höyüğünden ve Karaağıl köyü Hopağan Tepeden, Sulakyurt ilçesi Bıyıkaydın köyü höyüğünden, Hacılar kasabası Asar Höyüğünden, Merkez ilçesi Kızıldere köyü  Kuzeren höyüğünden ve Hasandede kasabası Söğüt Çatal höyüğünden derlenen seramik parçalarından bir kısmı Roma ve Bizans dönamine tarihlenmiştir.”

“21 höyük ve düz yerleşim yerlerinden derlenen buluntuların incelenmesi sonucunda, Kırıkkale ve çevresinin yaklaşık olarak M.Ö. 5. Yılından yani Kalotik Çağ’dan günümüze değin kesintisiz iskân edilmiş ve değişik zaman dilimlerindeki uygarlıklar temsil edilmiştir.”

Görüldüğü gibi yapılan arkeolojik incelemeler Kırıkkale il yöresinin tarihi ilk çağlardan beri kullanıldığı, yaşadığı ve her medeni değişimden iz taşıdığı anlaşılmıştır.

“İlk çağlarda Galatia bölgesinin sınırları içinde bulunan bu yörenin Ankyra (Ankara)’yı  Yozgat yöresindeki Tayion’a bağlayan yol geçiyordu. Önemli bir ilkçağ şehri olan Accopbrigo’da bu yol üzerinde bulunuyordu. Bu yolun oldukça uzun bir kısmı, bugün Kırıkkale sınırları içinden geçtiğine göre, söz konusu önemli ilkçağ kentinin de bu bölgede bulunması kuvvetle muhtemeldir. Öyle ki , bu yol Anadolu’nun Türkleşmesinde ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde bile önemini korumuş olup, “Bağdat Yolu” diye meşhur olan Doğu yolunun belli bir kısmını teşkil etmektedir. Osmanlı Devletinin doğuya gerçekleştirdiği seferlerde bu yol ve güzergâh kullanılmıştır. Köprüköy yakınlarındaki Çeşnigir köprüsü bu hususu doğrulamaktadır.”

“ Kırıkkale ili, merkez ilçe sınırları içinde kalan Hasandede kasabasının yakınındaki Çatal Söğüt höyüğünden, Hacılar kasabasının yakınındaki Asar höyükten, Keskin ilçesi Ortasöken köyü höyüğünden ve Çelebi kasabasının Kaldırım köyü yakınındaki Sarımusalı düz yerleşmesinden derlenen seramik parçalarının bir bölümü İslam dönemine tarihlenmiştir. Ayrıca Keskin ilçesi Köprü köyünün 500 m. yakınındaki Büyükkaletepe’de Kızılırmak üzerinde kurulu bulunan Selçuklu Dönemine ait Çeşnigir Köprüsü çok ünlüdür.”

Kültürel Değerler

Çeşniğir Köprüsü (Köprüköy-Keskin), Karıştıran Kilisesi (Keskin), Antik Yol (Köprüköy-Keskin), Saraçhane Çarşısı (Keskin), Kibrithane (Keskin), Sunaklar (Sulakyurt ve Keskin), Beykonakları (Beyobası-Balışeyh),  Silah Müzesi (Silahsan Fab.)

İlde bulunan ve tespit edilen Kültür ve Tabiat Varlıklarından 61 adedi   tescilli olup, 22 adedinin de yüzey araştırması yapılmıştır.

DİĞER KÜLTÜR DEĞERLERİ

Yahşihan İlçesi

Demir Köprü: Yahşihan İlçe Merkezindeki demir köprünün Cumhuriyet döneminde yapılan ilk demir köprü olması nedeniyle, Ankara Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 20.11.1999 gün ve 4341 sayılı kararla tescil edilmiştir. Köprü Kızılırmak üzerine, Kuzey-Güney istikametinde çelik ayaklar üzerine oturtulmuştur. Köprü, döşemesi hariç çelik konstrüksiyon ve punto kaynaklıdır. Köprü 4 parça halinde düzgün aralıklarla karaya bağlantı noktaları hariç, üçayak üzerine, statik olarak esneme payları bırakılarak inşa edilmiştir.
Üç kemerli köprü, korkulukları yer yer kırık ve büyük bir bölümü korozyoma uğramıştır. Köprünün hicri 1321, Miladi 1903 yılında yapıldığı bilinmektedir. Köprü tahminen 75 m. uzunluğun da, su seviyesinden yüksekliği 7 m. ve genişliği 5 m. kadardır. 2007 yılında ikinci bir köprü inşa edilmiştir. Şu anda ulaşım bu köprü üzerinden sağlanılmaktadır.

Kırıkkale Silah Müzesi

1991 yılında Silahsan bünyesinde kurulmuş olan Silah Müzesi 15. ve 20. yy. arasında Osmanlı ve Avrupa ülkelerine ait silahlardan oluşur. Tophane’den Anadolu’nun çeşitli yerlerinden ve askeri fabrikalardan bu silahlar ve tarihi özellikleri tespit edildikten sonra müzede dizayn edilmiş, özel bir salonda teşhir edilmektedir. Müze önemli gün ve haftalarda halkın ziyaretine açılmakta, diğer günlerde kapalı tutulmaktadır.  Müze silah koleksiyonu bakımından son derece zengin bir yapıya sahiptir.

KÜTÜPHANECİLİK

Kırıkkale İl Halk Kütüphanesi ilk defa 1962 yılı sonlarında; İlçe Kaymakamı Abdüllatif Ömer Evrensel’in çalışmalarını sonunda, mülkiyeti Belediyeye ait olan binada 1.1.1963 tarihinde hizmete açılmıştır.

1992 yılında mülkiyeti Kültür Bakanlığına ait olan ve Kütüphane olarak yaptırılan şu anda hizmet verdiği yeni binasına taşınmıştır. Kütüphane 3 kat üzerinde hizmet vermektedir.

  • Giriş Kat: Çocuk bölümü ve Konferans Salonu.
  • 1. Kat: Süreli yayınlar ve yetişkinlere mahsus okuma salonu.
  • 2. Kat: Müracaat ve yetişkinlere mahsus okuma salonu.

Okuyucu salonları Dewey Onlu Tasnif Sistemine göre açık raf olarak okuyucu hizmetine sunulmuştur. Atatürk ilke ve inkılâpları, ansiklopedi, sözlük vb. başvuru kaynakları, tarih, coğrafya, dil bilim, edebiyat, felsefe, din ekonomi, hukuk vb. konularda 75094 adet eser bulunmaktadır.

Bu eserlerden 31067’i adeti edebiyat,13313’ü toplumsal bilimler ve 12751’i tarih,  coğrafya ve biyografi ile ilgili eserlerdir.

Modern kütüphanecilik ilke ve esaslarına göre düzenlenen süreli yayın okuma salonunda ise 120 gazete, dergi bülten vs. okuyucuların kullanımına sunulmaktadır.

Kütüphane bünyesinde sürdürülen ödünç kitap verme hizmeti sayesinde süreli yayınların son sayıları, ansiklopedi ve temel başvuru kaynaklarının dışında hemen hemen her çeşit kitap ödünç verilerek bilgi toplumu oluşumuna hizmet edilmektedir.

kalehaber.net 2010 Tüm Hakları Saklıdır.